Thi vào lớp 6 Trần Đại Nghĩa: đề gồm những gì và ôn thế nào?

Bốn bài làm nối tiếp trong một buổi, tổng 90 phút và 100 điểm. Biết trước tỷ lệ điểm là việc đầu tiên cần làm, vì nó quyết định con nên dành thời gian ôn vào đâu.

Vì nó không thuộc môn nào cả. Hai mươi câu trải khắp khoa học tự nhiên, lịch sử, địa lý, toán suy luận, tư duy máy tính, biển báo và từ vựng đời sống — và phần lớn ra bằng tiếng Anh, chỉ vài câu cuối thuần tiếng Việt.

Điều đó nghĩa là con phải đọc hiểu một đoạn dẫn bằng tiếng Anh rồi mới suy luận được, tức là hai kỹ năng chồng lên nhau trong một câu. Học sinh giỏi toán nhưng yếu đọc hiểu tiếng Anh thường mất điểm ở đây mà không hiểu vì sao.

Cách ôn hiệu quả là luyện theo chuyên đề: gom các câu cùng nhóm chủ đề lại, học trước bộ từ khoá học thuật của nhóm đó, rồi mới làm câu tình huống dài. Học lẻ tẻ mỗi hôm một dạng thì không tích được vốn từ.

Đề giai đoạn 2024–2026 nghiêng hẳn về tình huống và suy luận. Câu hỏi thường cho một đoạn dẫn ngắn — một mẩu tin, một biểu đồ, một tình huống đời sống — rồi hỏi điều phải nghĩ mới ra, thay vì hỏi một dữ kiện có sẵn trong sách.

Vì vậy các bộ sách luyện thi biên soạn theo đề những năm 2015–2019 vẫn dùng được làm kho bài tập, nhưng nếu ôn y nguyên giọng cũ thì con sẽ bỡ ngỡ khi vào phòng thi. Hãy ưu tiên tài liệu bám giọng đề mới nhất.

Hai bài đầu chỉ cần điền kết quả đúng. Bài thứ ba, thường là bài khó nhất và chiếm 8 trên 20 điểm, bắt trình bày lời giải và được chấm theo từng bước.

Đây là chỗ nhiều học sinh mất điểm oan: tính đúng đáp số nhưng viết tắt quá, bỏ mất bước trung gian nên không được trọn điểm. Khi ôn, hãy tập viết đủ câu lời giải cho từng bước, kể cả khi con nhẩm ra ngay trong đầu.

Dạng hay gặp là bài phải làm ngược từ kết quả về giả thiết. Con nên tập nhận diện dạng này sớm, vì làm xuôi sẽ tắc.

Bắt đầu từ lớp 4 hoặc đầu lớp 5 là hợp lý nhất, vì lúc đó mỗi ngày chỉ cần một buổi học ngắn là đủ, mà vẫn còn thời gian đi hết các dạng câu.

Nếu con đã vào học kỳ hai lớp 5 thì phải chọn lọc: ưu tiên phần Trắc nghiệm vì chiếm 40 điểm, sau đó tới phần con đang yếu nhất. Đừng chia đều thời gian cho bốn bài — tỷ lệ điểm không đều thì cách ôn cũng không nên đều.

Điều quan trọng hơn cả lượng bài là nhịp: học đều mỗi ngày trong sáu tháng ăn đứt việc dồn ba tuần trước ngày thi.

Đề thi thử chỉ có ích khi con đã đi qua phần lớn các dạng câu. Làm quá sớm thì con sai vì chưa học, không phải vì chưa quen áp lực — và kết quả thấp dễ làm con nản.

Mốc hợp lý là làm đề đầu tiên khi đã học xong khoảng hai phần ba lộ trình, rồi làm tiếp mỗi vài tuần một đề. Quan trọng là làm trọn 90 phút một mạch, đúng thứ tự bốn bài như thi thật, để tập cả kỹ năng phân bổ thời gian.